teşekkürler bilgiden dolayı

teşekkür şart

öyleki bildiklerimiz bilemediklerimizden az....

Kökenini tam olarak bilmediğimiz rock hakkında bir çok araştırma yapılıyor.Kökeni üzerine farklı kurgular var ama tam olarak nereden geldiği ve nereye ulaştığı konusunda şüpheler taşıyor.Amerika kıtasındaki Kızılderili ve zenciler üzerinde yoğunlaşılırken ,Parnassçıların varlığını göz ardı edilmeyecek kadar önemli buluyorum..

 Rockı kaba tabirlerle inceleyip,detaylandırmadan genel hatlarıyla düşünecek  olursak;bugune kadar varolan müzik diliyle pek bağdaşmayan rock müzik,siyasallaşma,sosyalizasyon,düşünce ve ifade özgürlüğü gibi kavramlarla harmanlanınca belli bir yere oturuyor,müzik diliyle alamadığı anlamı içerigiyle tamamlıyor.Aynı şekilde Parnassçılar’da edebiyatta serbest nazım şeklini kullanan ve şiirlerinde genellikle o güne kadar varolan kalıpları zorlayan,sözün simyasını arayan ,bir grup Fransız edebiyatçı tarafından oluşturulan,topluluk adıdır.(Türkiye’de ki garip akımı gibi bir akım)

  Eski kuşakların otoritesini reddeden ve yeni kuşakların istediklerini dile getiren rock kültürü,Parnasse kültürüyle olan paralelliğini yine aynı şekilde gösteriyor.Parnassçılar’ın en önemlilerinden biri J.N.A.Rimbaud’dur.İnceleyenler hemen hayatının tuhaflıklarla dolu olduğunu anımsayacak.Eski kuşaklara özellikle annesine olan nefretinin kaynağı ; onu zorla din eğitimi verilen okullara göndermesi ve çok sevdiği şiirden koparmaya çalışmasıyla başlamıştır.17 yaşında üçüncü kez evden kaçıp Paris’e gidiyor. Paris Komününün ilan edildiği bir zaman.Tarihte birbirine eşdeğer sayılabilecek olaylar çoğunluktadır. 1968 Gençlik hareketi,çiçek çocuklar ve 1871 parnasçılar.. Rimbaud komüncüleri destekliyor.Oradan evine zorla dönüşünde zihninde birşey götürüyor.Uzun saçlar.Komüncülerin ve Parnassçıların saçları uzun.O da komünü desteklediği ve şair olduğu için saçlarını uzatmaya başlıyor.Çok küçük bir kasabada(Fransa-Charleville) yaşan Rimbaud tutucu halk tarafından çekiştiriliyor,kimi traş ol diye para veriyor ,o parayı tütüne yatırıyor..Kimileri küçük hanım diye sesleniyor.Saç uzatmanın tarihi çok eskilere dayansa da bunu sırf isyan ve kimlik,sosyal boyut ve düşünce tarzını belirlemek adına; ilk kez Parnasçılar uyguluyor.Bunların dışında rock ve uyuşturucu bir zamanlar ayrı duramayan ikiliydi.Cinsel özgürlük ise Rock kültürünün kazanımlarından biriydi.Yada enerjisiydi.Rimbaud sürekli afyon yutan bir şairdi.Tabi ki bir döneme kadar (bknz:biyografisi :)) Ve cinsel özgürlüğünü eşcinsellikten yana kullanıyordu.Bir parnassçı olan Paul Verlain’la olan ilişkisi o zamanlarda başına büyük işler açmıştı...

Sene 1871 ve toplumsal yapıya,siyasal yapıya başkaldıran,sanatın o zamana kadar değerlendirilişinde farklılık arayan (tıpkı rock  gibi) olguyu değişik ve o güne kadar süregelmiş kalıplar dışına taşıyordu.Şiirde sembolizm diye bir yaratıcılıkları vardı.Farklı olan tını değildi belki ama dizelerde ki imgeydi.Yaşam şekilleride Rock kültürünün ilk çıktığı günlerle müthiş benzerlik gösteriyor.Şu anda maddi kazanımlar ön planda fakat ;savaş sonrası kuşağın müziği yapma nedenleri 45’lik plakları,dergileri,gitarlarını...kısacası özgürlüklerini satın almak içindi.Çok tuhaftır ki Parnassçılar’da Paris Cafelerinde toplanıp(günün şartları bunu kabul ettiği için) şiirler okur,hoş konuşmalar yapar,siyaset ve toplum meselelerini tartışırlardı.Bu Cafelerden en çok yararlanan kişi ise yine Arthur Rimbaud’ydu.O cafelerde küçük şiirler yazar,hiç kimsenin bilmediği ilginç hikayeler anlatır ve bedava içki,yemek ve kalacak yer sağlardı bunlardan edindiği kazançlarla...

Nihan Ö. (Her Hakkı Saklıdır © )

Bölüm/2

Özgürlük geleneğinin çıkış noktasını temsil eder Rimbaud,diğer Parnassçıların yanısıra.Çünkü onun hayatında diğerlerinden farklı olan enteresan,tuhaf yanlar vardır.10 yaşında şiir yazmaya başlar ve bir süre sonra şiiri bırakır 37 yaşında ölür.Ama dünyaya damgasını vuran bir şairdir,bu kısacık zamanda..Noir Desir Patti Smith Jim Morrison Bob Dylan Jimi Hendrix ve ismini sayamadığım bir çok tanıdık isim,Rimbaud’dan etkilenmiştir.Hatta Türkçe Rock yapan yeni kuşaktan bazılarının bile etkilendiği apaçık ortadadır..

Bunlardan en önemlisi ve en çok dikkat çeken isim ise Jim Morrison.Fireheart kendine taktığı isimlerden bir tanesi.Ve bu ismi kendisine takma nedeni Rimbaud’dan aşırı derecede  etkilenmesidir.Fireheart’in nedeni ise Rimbaud’un şu sözlerinden kaynaklanmakta:"öyleyse şair,ateş hırsızıdır."Hatta bu Rimbaud tutkusu o kadar ağır basmıştı ki Morrison’da hayranlarının kendilerine uzattıkları resimlerini Rimbaud’dan sevgiler diye imzalıyordu.Hepsinden önemli şiirlerine ve şarkılarına göz atılırsa kahinliğide üstlenmiş gibiydi,tıpkı Rimbaud gibi.Şiirlerindeki benzerlik ve imgenin özgürlüğüde incelenmeye değer.The End’deki imgeler Rimbaud’un şiirlerinde çokça kullandığı imgeler gibi,krallıklar,kuleler,denizciler,hizmetçiler..O bir öteki,Morrison ise Kertenkele Kral..

Kötü Kan şiirinde en güzel kahinliği yapmıştı Rimbaud..Hayat hikayesini okumayanlar,okuduklarında ne dediğimi çok iyi anlayacaklar eminim..
"Gidiyorum Avrupa’dan.Yakacak ciğerlerimi deniz havası,yağızlaştıracak tenimi yitik iklimler(...)Döneceğim demir kollar ve demir bacaklarla,derim kararmış,gözlerim öfkeli,yüzümden okunacak güçlü bir soydan olduğum.Altınım olacak,aylak ve kaba olacağım.."

Unutmayın Rock adına yapılan herşeyde,her an karşınıza bir Parnasçı,özellikle Rimbaud çıkabilir..

Nihan Ö. (Her Hakkı Saklıdır © )