|
Üyelik Derecesi:
|
Bilim insanlık varolduğu günden beri kendini geliştiriyor yeniliyor, zenginleştiriyor ve insanların olaylara, durumlara ya da kişilere karşı en doğru yargıya varmasını sağlayacak yöntemleri insan oğlunun hizmetine sunuyor.
Bir coğumuzun sandığı gibi bilim sadece "fen"den oluşmuyor. Bir polis suçluyu yakalarken ya olasılık biliminden yararlanıyor ya da yararlanmadan yargıd bulunyor. Ancak içinde bulunduğumuz karmaşık ve hızla akan durmadan değişen ve çetrefilli bu yaşamda, gündelik hayatımızda olasılık bilimine başvurmamız gerekmektedir.
Olasılık biliminden önce isterseniz aslında hepimizin olasılık hesaplaması yaptığını ancak delilsiz ve bilimsel tabanı olmayan nedenlerle yanlış sonuçları nasıl ürettiğini görelim ve ardından hem mesleğimizi icra ederken hem gündelik yaşamımızda hemde olayları, durumları algılarken olasılık bilimini yaşamımıza oturtmamızın faydalarını görelim.
İster yalnız olalım istersek onlarca kişinin arasında olalım. olayların gelişim zincirine göre olasılık hesaplaması yapar kararlar alırız.
Mesela bir erkekle yanyana gördüğümüz sevgilimizi ya bizi aldatmakla suçlarız ya da daha önceki delilleride gözden geçiririz.
- Tanımadığm bir erkekle birlikte görüyorum
- Bu aralar bana karşı soğuk davranıyordu
- Ara sıra telefonunu açmıyordu
- Eskisi gibi benimle birlikte olmaktan hoşlanmıyodu.
Bu veriler bizi aldatıyor olma olasılığını ortaya koyar.
Bu verilere göre 2 ihtimal olan "aldatmıyor" ve "adatıyor" seçeneklerinden "aldatıyor seçeneği yüksektir. Ancak bu veriler aldatıyor olmasına inanmamız için yeterli değildir. Ortada tam bir delil olması gerekir.
Öyleyse olasılık bilimi insanları her zaman kati sonuca götürmeye bilir. Olasılık tüm delillerin toplanmasıyla elde edilen sonuçtur. Bu sonuç yukarıda da görüldüğü gibi %100 yargı değildir. Ancak sevgilimizin bizi aldatma ihtimalinin yüksek olduğu sonucuna götürüyor bizi...
Devam edelim.
Yukarıdaki verilerin sonucu; sevgilimizin bizi aldatma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor.
O halde bu ihtimali/olasılığı aklımızda tutarak, araştırmaya dedil toplamay devam edebilir ya da şöyle düşünebiliriz;
Beni aldatmıyor olsa bile olasılıklar gösteriyor ki beni uzun süredir sevmiyor o halde aldatıp aldatmadığını öğrenmemin alemi yok. Yargı; ayrılmalıyım.
Ya da ayrılmadan önce biraz daha beklemeliyim. Ya da oturup konuşup beni ikna etmesini beklemeliyim. Her olasılık bizi bir yargıya götürür o yargı ise başka bir olasılığa ve başka bir yargıya... En doğru olanı seçebilmek ise olasılık bilimini kullanabilme gücümüze bağlıdır.
---
Yukarıda günlük hayat ile ilgili farketmeden olasılık hesaplamalarını nasıl yaptığımızı göstermeye çalıştım. Ancak her olasılık hesaplaması bilimsel olmayabiliyor ve bu bizi telafisi olmayan yanlışlıklara iterken daha da önemlisi yanlış olasılıklar üretmekten dolayı önümüze sunulan gerçekleri yanlış algılamamıza ve at gözlükleriyle yaşamamıza neden olabilir. Çünkü varılan her sonuç bize en doğruyu verdiği kanısına kapılabiliriz. Oysa en doğruyu bilimsel olasılık yöntemleri verebilir.
Olasılık bilimiyle elde ettiğimiz veriler bizi dünyaya daha güçlü daha bilgili ve daha erdemli bir şeyilde sunar... Olasılık bilimini başarıyla kullanabilmek için öncelikle duygularımızı kenara bırakmayı, kendimize ve olasılığını hesapladığımız şeye karşı nesnelliğimizi koruyabilmemiz gerekir.
Örnek olarak;
Duygularımız bize müslümanlığın çok iyi bir din olduğunu söylüyor. Ve müslüman olmayanların ahlaksız olabileceğini vatanına milletine hayırlı olamayacağını, kendisi için yaşayacağını söylüyor... (duygusal ve subjektif yaklaşımımız bu yönde varsayalım)
Bu duygumuzla karşımıza çıkan bir bilgiyi inceleyelim;
"dünyaca bilinmektedir ki, bizim devlet idaresindeki ana programımız, cumhuriyet halk partisi programıdır. bunun kapsadığı siyasetler, idarede ve siyasette bizi aydınlatıcı ana hatlardır. fakat bu prensipler gökten indirildiği sanılan kitapların dogmalarıyla asla bir tutulmamalıdır. biz, ilhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya hayattan almış bulunuyoruz". (Mustafa Kemal Atatürk - 1 kasım 1937 Meclis açılış konuşması)
Bu konuşmayı incelediğimizde olasılık değerlendirmesi yaparız. Olasılık atatürk’ün teist olmadığını, deist ya da ateist olduğunu gösteriyor.
Bu olasılığı çürütmek için olasılık biliminı kullandığımızda icraatlarına bakıyoruz. İcraatlarında halifeliği kaldırdığını, tekke vb oluşumları kapattığını, arap kültürünün temsili olan kıyafetleri kaldırdığını görüyoruz. O halde atatürk’ün teist olma ihtimali düşüktür. Ateist ya da deist olabilir.
Bu sonucu elde ettikten sonra,
Atatürk’ün ilkesi için nasıl savaş veridiğini, 20 parçaya bölünmüş bu ülkeyi nasıl tekrar dirilttiğini insanları nasıl tek çatı ve düşünce altında topladığını ve bunları yaparken vatan millet uğruna büyük fedakarlıklar yaptığını görebiliyoruz. O halde ateistlerin ahlaksız olduğu, vatanını sevmediği, kendisi için yaşayacağı gibi duygusal bir sonuç çıkarıyor olmamız büyük bir yanlıştır.
Yukarıdaki olasılık bir örnektir.
Olasılık bilimi bize doğruya en yakın olanı bulmamızı sağlarken geçmişte doğru olduğunu sandığımız fikir ve duygularımızın aslında yanlış olduğunu da öğreterek, daha gelişmiş daha erdemli ve daha başarılı birey olmamısı, herşeyden önemlisi her konumda hakemliğine, adaletine başvurulan güvenilir insan olmamızı sağlar.
Bu nedenle ister bireysel ilişkilerimizde, ister tarihi olgularda, ister işsel stratejik olgularda isterse uluslar arası ilişkilerde yani hayatımızın her saniyesinde olasılıklarımızı bilimsellik çerçevesinde yapmamız bize daha aydınlık bir dünya, daha dürüst, daha kendinde ve daha güvenilir bir dünya sunacaktır.
Doğruya ve bazende doğruya en yakın bilgiye ulaşmak için OLASILIK BİLİMİNİ yaşam yönteminiz haline getirmeniz hayatınızı ve olayları daha iyi ve aydınlık görebileceğinizi unutmayınız.
Kaçınılmaz doğru için delillerle ilerleyiniz...
Bir durum ya da olayın her zaman birden fazla olasılığı vardır. En doğru olasılık sizi mutlu edecek olasılık olmayabilir. Olasılık hesaplaması yaparken, mutlu olacağınız sonuçlar çıkarmaya çalışmak yerine doğruyu ya da doğruya en yakın olan sonuçu çıkarmak için olasılık hesaplaması yapın. Sonuç bazen eski bilgilerinizle uyuşur bazen ise eski bilgilerinizi çöpe atmanıza neden olabilir /sağlayabilir...
Hesaplamalarınızın sonucunu görmekten korkmayın... Şu andaki siz en mükemmel siz değilsiniz. Mükemmellik için kendinize ve fikirlerinize karşı da objektif olmayı başarın... Hesaplamalarınızın sonucunda elde edeceğiniz bilgiler sizi olduğunuz sizden daha başarılı size doğru götürecektir...
Not: Örneklemelerime takılmayınız. Aksi taktirde olasılık bilimi yerine örneklerimi tartıyor olursunuz...
Selamlar,
(baba_ruhi tarafından 22 Temmuz 2006 11:27 ÖS tarihinde degiştirildi.)
|
