Moğollar

Çölde gökyüzü

Tiyatroyu dolduranlar hepbir ağızdan söylüyorlardı, “Venceremos”u..Dünya sosyalistlerinin marşına sahnedeki iki Türk grupta katılıyordu..Moğollar ve Grup Yorum..Bu hafta Taner Öngür ve arkadaşlarından yani Moğollar’dan söz edeceğim.Herkes beyaz saçlı 55 yaşlarındaki delikanlı Cahit Berkay ve Moğollar diyor.Ben Taner Öngür ve Moğollar diyeceğim.İlk kurulan grupta belki Taner yoktu ama gruba katıldıktan sonra hep teorisyenlik ondaydı..Aslında “Anadolu Pop”ismini de yaptıkları müziğe veren odur.Mart 1970 de dönemin poüler müzik dergisi Hey’e bu adı seçmelerinin nedenini şöyle açıklar grubun bas gitaristi..

”İspatlamak istediğimiz halk müziğimizin çok sesli bir ruha sahip olması..Ayrıca folklorumuzdaki dinamizmin pop müziğin dinamiğine yakın olması..Geri kalmış popüler müziğimizin ileri teknik ve zengin folklorumuzla birleşmesiyle bir kişilik kazanması..”Taner,bu açıklamayı yaptığı tarihlerde grupta bu tarzdaki ilk 45 lik plağını çıkartır..”Dağ ve Çocuk/İmece”Her iki parçada yerli melodi ve ritmlerden yola çıkılarak yapılmış özgün bestelerdir ve büyük ilgi görür.

Moğollar’ın kuruluşu 60 lı yılların sonuna kadar gidiyor.Sınıfını geçmesi şartıyla babasının gitar aldığı Cahit Berkay önce Siyah İnciler grubunda tıngırdatıyor gitarını..Daha sonra Selçuk Alagöz’de..Baterist Engin Yörükoğlu da aynı gruptadır..Yapmak istedikleri müzik bu değildi,tabii...Silüetler’de çalan Murat Ses ve Aziz Azmet’le bir araya gelip Moğollar’ı kurdular..Aralarında o dönemde basçı olarak Vahşi Kediler’den Haluk Kunt vardır.Kısa süre sonra Hasan Sel alır bas gitar görevini..İlk 45 likleri “Eastern Love”..Tarih Şubat 1968..Yani tam 68 kuşağı grubudur onlar..İsimlerini duyurmak için konserler verirler ki,bunlardan birini çok iyi hatırlıyorum.Çünkü bizim dergi “Diskotek” düzenlemişti..İstanbul’da Fitaş Sineması’ndaydı..Konsere grup silindir şapkalar,uzun siyah fraklar ile çıktılar, yaptıkları müziğe kontrast olarak..Üç keman,bir trompet ve viyolonsel de vardı sahnede..Bir yıl sonra grupta yine bas gitarist değişiyor,Taner Öngür katılıyor..

Moğollar’ın ortak çalışmaları Ersen’le başlamıştır.Daha sonra Paris’te bulundukları sırada Barış Manço ile birleşirler..Daha sonra Cem Karaca ile..Grup Paris’te bulunduğu sıralarda “Academie Charles Cros”ödülünü alır ..Albüm buram buram anadolu kokan “Türk Dansları” adını taşımaktadır.
70 lerin sonunda grup elemanları kendilerine özel yollar çizerler..Örneğin Engin ,Fransa’ya Taner ,Almanya’ya yerleşir.Cahit,inanılmaz bir rekora imza atar.149 filme,58 diziye ve 15 belgesele film müziği yapar.Bunlar arasında “Altın Portakal”aldıkları da vardır..Bir röportajında Cahit,film müziği yapmayı şöyle tarif ediyor”Hayalleri müziğe aktarmak..”

Bundan on yıl önce grup elemanları iyi bir karar alarak biraraya geliyorlar.Yanlarına genç müzisyen Serhat Ersöz’ü de alan dörtlünün geri dönüş konseri İstanbul Cemal Reşit Rey’de olur.Gün 31 Mayıs 1993..O günden bu yana özellikle 12 Eylül sonrası depolitize edilen gençleri “uyandırma” görevini üstlenirler konserlerinde..Susurluk sonrası “Sürekli aydınlık için bir dakika karanlık” eylemlerinin parçasıdır “Bişey yapmalı”..Sivas katliamının ağıtıdır”Issızlığın Ortasında”..Bergama çevrecilerinin sloganıdır “Ölüler altın takar mı?”..Şarkılar biter mi? Taner Öngür ve arkadaşları yeni yeni yapıtlarla karşımızdalar..”Niçin kapatıldı köy enstitüleri” diyorlar..”Toprak Ana” diyorlar..Ve Irak savaşına karşı,Irak’a askerlerimizin gönderilmesine karşı “Çölde Gökyüzü”diyorlar..Taner,”Dünyamızı ve geleceğimizi emanet edeceğimiz çocuklara savaşsız,sömürüsüz,tertemiz bir dünya bırakmak için mücadelemiz”diyor.Doğru söze ne denir..Sadece alkışlanır..

Hürriyet Gazetesi - 16 Eylül 1999