Barış Manço

Herşeyin günü birlik tüketilmesi esnasında yayılan çöp kokusu burnumuzun direğini sızlatmaya devam ediyor. Popüler kültürün spordaki yansıması futbolda kendini bulurken, dünyadakine koşut olarak sanayileşmesi tamamlandı bile... Sanayi halini alan futbolumuzda o “şaibe” söylentileri ve yayıncı TV şirketinin dekoder satma hesapları ne mene kökü kokular yayıyorsa; müzikte çürümenin belirtileri de “Pop Star” yarışmasıyla bizzat sanayinin ıçındenden gözümüze sokuluyor. Sadece futbol ve müzikte mi görülüyor bu hazin son? Çemberin halkası bunları aşacak kadar genişlemiş durumda. Alın size geçen bayramda çöken bina ve verdiğimiz insan kaybı... Yıllardır “Depremle yaşamayı öğrenmeliyiz”, “Biz bir deprem ülkesiyiz” gibi teraneleri dinlerken, depremde en az risk taşıyan kentimizde koskoca lüks bir bina daha deprem olmadan, iskambil kağıdı gibi çöküveriyor.

Yaşanan hazin yıkılışın sorumlusu olarak malzemeden çalan mütehaiti gördüğümüz gibi, müzikteki çürümeninmenin bedelini de “Pop Star”ın yapımcı firmasına ya da Bayhan'a yüklüyoruz. Oysa bu filmin başlangıcı çok eskilere dayanıyor. Bu gelinen durum; 50 küsur yıllık o karşı devrim statükosunun ceberrut sonucu. Bu çürümeden kurtulmak için çareler arıyoruz. Bu sebeple eski 45'lik plaklar tekrar gündemimize girerek, bir ferahlama etkisi yaratabiliyor. Gün geçmiyor ki müzik mağazalarında arşivlik çalışmalardan birini görmeyelim. İşte bunlardan ikisi “Emre Plak”ın eski plaklardan CD formatına taşıdığı Barış Manço ve Müzeyyen Senar albümleri... Ağır pop yıkımının yaşandığı bu günlerde eski albümlerin çıkmasının bir panzehir etkisi yapacağına inanıyorum. Ancak bu yüce işi gerçekleştirirken özensiz ve “bu furyadan yararlanalım” tipinde bir tüketicilikle davranılması yeni yıkımlara yolaçacak diye de korkmuyor değilim hani... Öncelikle Barış Manço'nun değşiik firmalardan çıkan albümleri bir (Best Of) “Seçmeler” hassasiyetinden bile çok uzak. Aynı karmaşayı Cem Karaca ve Erkin Koray için de söyleyebiliriz. Bu ustaların 80 öncesinde yayınlanan albümlerini aynı şekilde çıkarmak yerine karmakarışık seçkileri görmek acı veriyor. Özellikle Barış Manço'nun öyküsel bir bütünlüğü olan albümlerinin yamalı bohça gibi sunulması kahredici bir hal alıyor. Manço gibi “7'den 77'ye sevilen” bir insan, ne acıdır ki eserleriyle yaşatılmıyor. Bu sevgimizin de ne mene iki yüzlü ve sahte olduğunu da göstermiyor mu? Koskoca bir sanatçının müzisyen yanını yokedip, neredeyse bir “çocuk bakıcısı” konumuna sokuyoruz. İşte “Emre Plak”tan çıkan eski “2023” adlı Barış Manço albümü de bu özensizlikten nasibini almış. Müzikal olarak senfonik bir boyut getiren bu albümün tekrar çıkarılmasını çok istiyordum. Bu istek de olan sadece ben değildim tabi ki zira bu albümün plak halinin satış değeri 500 ile 1000 dolar arasına ulaşmıştı. Koleksiyoncular dışındaki insanlarında bu albüme kolayca ulaşabilmesi açısından “2023”ün tekrar piyasaya çıkışı önemliydi, ama albümün yeni kapağını görünce tüylerim bir anda diken diken oldu... Yıllar önceki orijinal kapağın yerine özensiz bir “photoshop” oyunuyla oluşmuş farklı bir resim konulmuştu. Bununla da yetinilmemiş ve iğrenç bir şekilde sağ üst köşeye “NEW” yazısı da yıldız içinde oturtulmuştu. Albüm kapağının içinde bir kitapcık bulabilmeyi bırakın, böylesi tarihi bir album için kısa bir not bile yazılmaya tenezzül edilmemiş.

Kapaktaki özensizliği bir kenara bırakıp, “varsın olsun bu güzel album çıktı ya” deyip sevinecekken albümdeki eserlere bakınca yeni bir yıkımla yüzyüze geliverdim. “2023”ün orijinal halindeki parçalardan 4 tanesi yok. Onların yerine daha sonraki albümlerinde yeralan enstrümantal çalışmaları ve sadece 45'lik olarak çıkan (“Rezil Dede”, “Vur ha Vur”) parçaları eklenmiş. Böylece Barış Manço'yu dinleyecek yeni kuşaklar sıkıcı bir albümle yüzyüze gelirken, bu eski albümü unutmuş eski kuşaklar da, “Yahu biz bu Barış Manço'yu gözümüzde fazla büyütmüsüz” bile diyebilirler. Sadece bununla kalsa iyi, albümün cd'ye aktarılmasında gerekli işlemler yeterince yapılmadığı ıçin dip sesler başta olmak üzere album bir demo haline gelmiş. Buna benzer aynı durumu Cem Karaca'nın Almanya'da sürgün kaldığı yıllardaki çalışmaların gün yüzüne çıkarıldğı albümde de görmüştük. 80'li yıllarda gizli gizli edinip, dinlediğimiz demo kasetten kaydedile kaydedile ses kalitesi iyice yiten hali bile bugün çıkan cd'den daha iyiydi.

Barış Manço'yu iyiki seviyoruz, kimbilir sevmesek neler yapardık? Kültür yozlaşmasının içinden çıkıp, kurtulabilmemizi sağlayacak çareleri böylesi kolay harcamak gerçekten büyük talihsizlik doğrusu. Beyler, Barış Manço sadece “Adam Olacak Çocuk” programında bir sunucu ya da çocuk bakıcısı değildi, o öncelikle başlıbaşına bir müzisyendi!

Aptulica - 29 Nisan 2004